Dz.U.2005.135.1140
Dz.U.2009.26.160
Dz.U.2009.72.623

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA GOSPODARKI I PRACY1)

z dnia 4 lipca 2005 r.

w sprawie szkolenia i egzaminowania osób mających dostęp do materiałów wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego

 

Na podstawie art. 20 ust. 6 ustawy z dnia 21 czerwca 2002 r. o materiałach wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego (Dz. U. Nr 117, poz. 1007 i Nr 238, poz. 2019 oraz z 2004 r. Nr 222, poz. 2249) zarządza się, co następuje:

§ 1.
Rozporządzenie określa:

1) wysokość opłaty za przeprowadzenie szkolenia oraz egzaminu;

2) rodzaje dokumentów potwierdzających praktykę zawodową w zakresie realizacji publicznych pokazów pirotechnicznych o charakterze imprez masowych;

3) zakres i program szkolenia osób mających dostęp do materiałów wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego, zwanego dalej "szkoleniem";

4) zakres i sposób przeprowadzenia egzaminu oraz wzory zaświadczeń potwierdzających przygotowanie zawodowe;

5) Wojskowy Instytut Techniczny Uzbrojenia w Zielonce, Wojskowy Instytut Techniki Inżynieryjnej we Wrocławiu im. profesora Józefa Kosackiego, "Bet-Min" s.c. Jarosław Andrzejczak & Andrzej Górski w Wiechlicach, SPEC-MAJ Lesław Majewski w Oławie, Ośrodek Szkolenia Państwowej Inspekcji Pracy im. Prof. Jana Rosnera we Wrocławiu oraz "Jakusz" Systemy Zabezpieczeń Bankowych w Kościerzynie, w zakresie prowadzenia oczyszczania terenów z materiałów wybuchowych;

6)  Wojskowa Akademia Techniczna im. Jarosława Dąbrowskiego w Warszawie w zakresie, o którym mowa w pkt 1 lit. b i c.

§ 2.
Opłata za przeprowadzenie szkolenia oraz egzaminu wynosi 70 % kwoty przeciętnego wynagrodzenia w kwartale poprzedzającym termin rozpoczęcia szkolenia, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w tym:

1) za przeprowadzenie szkolenia 50 % kwoty przeciętnego wynagrodzenia;

2) za przeprowadzenie egzaminu 20 % kwoty przeciętnego wynagrodzenia.

§ 3.
Dokumentem potwierdzającym praktykę zawodową w zakresie realizacji publicznych pokazów pirotechnicznych o charakterze imprez masowych jest oświadczenie pracodawcy o odbyciu tej praktyki.

§ 4.
1. Zakres szkolenia obejmuje zagadnienia dotyczące:

1) ogólnej wiedzy zawodowej w zakresie prac prowadzonych z użyciem materiałów wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego;

2) znajomości przepisów regulujących zasady nabywania, przechowywania, używania, przemieszczania i transportu materiałów wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego;

3) zasad bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania prac z użyciem materiałów wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego;

4) zagrożeń dla życia i zdrowia ludzi, mienia, środowiska naturalnego oraz bezpieczeństwa publicznego, związanych z posiadaniem, przechowywaniem i używaniem materiałów wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego, oraz sposobów ograniczania lub eliminacji tych zagrożeń;

5) przeciwdziałania zewnętrznym zagrożeniom mogącym wystąpić podczas prowadzonych prac z użyciem materiałów wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego.

2. Szkolenie prowadzi się w grupach tematycznych obejmujących:

1) stosowanie materiałów wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego w procesach produkcyjnych;

2) prowadzenie prac przy użyciu materiałów wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego poza górnictwem;

3) badania w dziedzinie materiałów wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego.

4) prowadzenie prac z zakresu oczyszczania terenów z materiałów wybuchowych, w tym ich niszczenia przy użyciu materiałów wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego.

3. Uczestnik szkolenia bierze udział w grupie tematycznej odpowiadającej planowanemu rodzajowi prac związanych z dostępem do materiałów wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego.

4. Programy szkolenia dla osób biorących udział w grupie tematycznej, o której mowa w:

1) ust. 2 pkt 1, określa załącznik nr 1 do rozporządzenia;

2) ust. 2 pkt 2, określa załącznik nr 2 do rozporządzenia;

3) ust. 2 pkt 3, określa załącznik nr 3 do rozporządzenia;

4)  ust. 2 pkt 4, określa załącznik nr 3a do rozporządzenia.

5. Szkolenie jest prowadzone odrębnie dla osób zatrudnionych na:

1) samodzielnych stanowiskach, w tym stanowiskach nadzoru;

2) pozostałych stanowiskach.

§ 5.
1. Z przebiegu szkolenia sporządza się protokół, który zawiera:

1) nazwę podmiotu przeprowadzającego szkolenie;

2) termin i miejsce szkolenia;

3) zakres szkolenia;

4) imię i nazwisko uczestnika szkolenia, jego numer PESEL lub numer dokumentu tożsamości.

2. Protokół, o którym mowa w ust. 1, podpisuje dyrektor podmiotu przeprowadzającego szkolenie lub upoważniona przez niego osoba.

§ 6.
1. Egzamin przeprowadzają członkowie komisji kwalifikacyjnej wyznaczeni przez jej przewodniczącego spośród specjalistów do spraw:

1) stosowania materiałów wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego w procesach produkcyjnych;

2) prowadzenia prac przy użyciu materiałów wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego poza górnictwem;

3) badań w dziedzinie materiałów wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego.

4) prowadzenia prac z zakresu oczyszczania terenów z materiałów wybuchowych, w tym ich niszczenia przy użyciu materiałów wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego.

2. Egzamin prowadzony w formie ustnej polega na udzieleniu przez osobę egzaminowaną odpowiedzi na zestaw pytań wynikających z programu szkolenia.

3. Wynik egzaminu określa się jako "pozytywny" lub "negatywny".

4. Osobie, która uzyskała pozytywny wynik egzaminu, wydaje się zaświadczenie potwierdzające przygotowanie zawodowe do wykonywania prac związanych z dostępem do materiałów wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego.

5. Wzory zaświadczeń potwierdzających przygotowanie zawodowe określa załącznik nr 4 do rozporządzenia.

6. W przypadku negatywnego wyniku egzaminu uczestnik szkolenia może powtórnie przystąpić do egzaminu nie wcześniej niż po upływie 3 miesięcy od dnia, w którym uzyskał negatywny wynik egzaminu.

7. Z przebiegu egzaminu sporządza się protokół, który podpisują przewodniczący i członkowie komisji kwalifikacyjnej przeprowadzający egzamin.

§ 7.
Podmiotami upoważnionymi do prowadzenia szkolenia są:

1) Instytut Przemysłu Organicznego w Warszawie, Wojskowy Instytut Techniczny Uzbrojenia w Zielonce, Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie, Instytut Mechaniki Precyzyjnej w Warszawie, w zakresie:

a) stosowania materiałów wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego w procesach produkcyjnych,

b) prowadzenia prac przy użyciu materiałów wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego poza górnictwem,

c) badań w dziedzinie materiałów wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego;

2) Ośrodek Szkolenia Państwowej Inspekcji Pracy im. Prof. Jana Rosnera we Wrocławiu w zakresie, o którym mowa w pkt 1 lit. a i b;

3) "Poltegor - Instytut" Instytut Górnictwa Odkrywkowego we Wrocławiu w zakresie, o którym mowa w pkt 1 lit. b;

4) Główny Instytut Górnictwa w Katowicach w zakresie, o którym mowa w pkt 1 lit. c.

5) Wojskowy Instytut Techniczny Uzbrojenia w Zielonce, Wojskowy Instytut Techniki Inżynieryjnej we Wrocławiu, Bet-Min w Wiechlicach, Spec-Min w Oławie, Ośrodek Szkolenia Państwowej Inspekcji Pracy im. Prof. Jana Rosnera we Wrocławiu oraz Jakusz - Systemy Zabezpieczeń Bankowych w Kościerzynie, w zakresie prowadzenia oczyszczania terenów z materiałów wybuchowych.

§ 8.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia2).


__________________
1) Minister Gospodarki i Pracy kieruje działem administracji rządowej - gospodarka, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 11 czerwca 2004 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Gospodarki i Pracy {Dz. U. Nr 134, poz. 1428).
2) Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 8 listopada 2002 r. w sprawie szkolenia i egzaminowania osób mających dostęp do materiałów wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego (Dz. U. Nr 194, poz. 1633), które utraciło moc na podstawie art. 6 ustawy z dnia 10 września 2004 r. o zmianie ustawy o materiałach wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego oraz ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym (Dz. U. Nr 222, poz. 2249).
 

 

 

ZAŁĄCZNIKI  (dostępne na płycie CD)

 

ZAŁĄCZNIK NR 1

 

PROGRAMY SZKOLENIA DLA OSÓB BIORĄCYCH UDZIAŁ W GRUPIE TEMATYCZNEJ DOTYCZĄCEJ STOSOWANIA MATERIAŁÓW WYBUCHOWYCH PRZEZNACZONYCH DO UŻYTKU CYWILNEGO W PROCESACH PRODUKCYJNYCH
 

Lp.

Blok problemowy

Temat szkolenia

1

2

3

1

Ogólna wiedza zawodowa dotycząca materiałów wybuchowych

 1. Podstawowe pojęcia dotyczące materiałów wybuchowych.
2. Formy przemian wybuchowych różnych odmian materiałów wybuchowych.
3. Podstawowe właściwości materiałów wybuchowych mające wpływ na bezpieczeństwo i ich znaczenie praktyczne.
4. Typowe odmiany i formy użytkowe materiałów wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego.
5. Substancje o właściwościach wybuchowych.
6. Klasyfikacja materiałów wybuchowych dla celów transportowych, jej zasady i znaczenie praktyczne.
7. Obszary zastosowań materiałów wybuchowych w procesach produkcyjnych.
8. Procedury oceny zgodności oraz wymagania w stosunku do wprowadzanych do obrotu materiałów wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego.

2

Przepisy regulujące zasady nabywania, posiadania, przechowywania, przetwarzania, przemieszczania i transportu materiałów wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego

 1. Regulacje prawne dotyczące wydawania oraz cofania pozwoleń na nabywanie, przechowywanie i używanie materiałów wybuchowych.
2. Regulacje prawne dotyczące transportu i przemieszczania materiałów wybuchowych.
3. Regulacje prawne dotyczące przechowywania materiałów wybuchowych.
4. Ewidencjonowanie nabytych, zużytych, przechowywanych, przemieszczanych i zbytych materiałów wybuchowych.
5. Wymagania dotyczące obiektów, w których przetwarzane i stosowane są materiały wybuchowe w procesie produkcyjnym.

3

Przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy podczas stosowania materiałów wybuchowych w procesach produkcyjnych

 1. Regulacje prawne dotyczące BHP stosowania materiałów wybuchowych w procesach produkcyjnych:
  1) ustawa - Kodeks pracy wraz z aktami wykonawczymi;
  2) ustawa o materiałach wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego wraz z aktami wykonawczymi;
  3) ustawa o substancjach i preparatach niebezpiecznych wraz z aktami wykonawczymi.
2. Analiza wypadków i katastrof związanych ze stosowaniem materiałów wybuchowych w procesach produkcyjnych.
3. Specyfika prac związanych ze stosowaniem materiałów wybuchowych w procesach produkcyjnych.

4

Przeciwdziałanie zagrożeniom dla życia i zdrowia ludzi, mienia i środowiska naturalnego oraz bezpieczeństwa publicznego przy stosowaniu materiałów wybuchowych w procesach produkcyjnych

 1. Typowe zagrożenia wewnętrzne i zewnętrzne związane ze stosowaniem materiałów wybuchowych w procesach produkcyjnych.
2. Ocena ryzyka zawodowego występującego przy obrocie i stosowaniu materiałów wybuchowych w procesach produkcyjnych.
3. Działania zmierzające do minimalizacji poziomu ryzyka zawodowego.
4. Obowiązki wynikające ze stosowania materiałów wybuchowych w procesach produkcyjnych w ilościach ustalonych dla zakładów zagrożonych wystąpieniem poważnej awarii przemysłowej.
5. Postępowanie w przypadku zagrożenia zdrowia lub życia ludzkiego na wszystkich etapach stosowania materiałów wybuchowych w procesach produkcyjnych.

5

Przeciwdziałanie zewnętrznym zagrożeniom, jakie mogą mieć miejsce podczas stosowania materiałów wybuchowych w procesach produkcyjnych

 1. Regulacje prawne dotyczące ochrony osób i mienia w odniesieniu do przedsiębiorców stosujących materiały wybuchowe w procesach produkcyjnych.
2. Charakter zewnętrznych zagrożeń dla przedsiębiorców stosujących materiały wybuchowe oraz omówienie typowych przykładów działań przestępczych w stosunku do nich:
  1) omówienie typowych przykładów wykorzystania materiałów wybuchowych w celach przestępczych i terrorystycznych;
  2) sposoby oddziaływania w sposób przestępczy na przedsiębiorców i osoby mające dostęp do materiałów wybuchowych;
  3) sposoby oddziaływania na służby nadzoru i ochrony obiektów i terenów, gdzie są prowadzone prace z użyciem materiałów wybuchowych;
  4) kradzieże surowców, półproduktów i gotowych wyrobów.
3. Sposoby reagowania w sytuacjach zagrożeń i zasady współpracy z organami ścigania.

Uwaga. Łączny czas realizacji programu szkolenia określa się na 8-24 godzin.

 

ZAŁĄCZNIK NR 2

 

PROGRAMY SZKOLENIA DLA OSÓB BIORĄCYCH UDZIAŁ W GRUPIE TEMATYCZNEJ DOTYCZĄCEJ PROWADZENIA PRAC PRZY UŻYCIU MATERIAŁÓW WYBUCHOWYCH PRZEZNACZONYCH DO UŻYTKU CYWILNEGO POZA GÓRNICTWEM
 

Lp.

Blok problemowy

Temat szkolenia

1

2

3

1

Ogólna wiedza zawodowa dotycząca materiałów wybuchowych

 1. Podstawowe pojęcia dotyczące materiałów wybuchowych.
2. Formy przemian wybuchowych materiałów wybuchowych i substancji o właściwościach wybuchowych.
3. Podstawowe właściwości materiałów wybuchowych mające wpływ na bezpieczeństwo i ich znaczenie praktyczne.
4. Klasyfikacja materiałów wybuchowych dla celów transportowych, jej zasady i znaczenie praktyczne.
5. Typowe odmiany i formy użytkowe materiałów wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego.
6. Sposoby i środki inicjowania ładunków materiałów wybuchowych.
7. Dobór sprzętu strzałowego.
8. Obszary zastosowań materiałów wybuchowych i substancji o właściwościach wybuchowych:
  - roboty wyburzeniowe w budownictwie,
  - strzelania w metalach (kruszenie złomu, obróbka wybuchowa metalu, prace w hutnictwie),
  - strzelania w budownictwie komunikacyjnym,
  - strzelania w rolnictwie, leśnictwie,
  - strzelania podwodne,
  - prowadzenie pokazów pirotechnicznych,
  - inne roboty strzałowe.
9. Procedury oceny zgodności oraz wymagania w stosunku do wprowadzanych do obrotu materiałów wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego.

2

Przepisy regulujące zasady nabywania, posiadania, przechowywania, przemieszczania, używania i transportu materiałów wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego

 1. Regulacje prawne dotyczące wydawania i cofania pozwoleń na nabywanie, przechowywanie i używanie materiałów wybuchowych.
2. Regulacje prawne dotyczące używania materiałów wybuchowych.
3. Regulacje prawne dotyczące transportu i przemieszczania materiałów wybuchowych.
4. Regulacje prawne dotyczące przechowywania materiałów wybuchowych.
5. Ewidencjonowanie nabytych, zużytych, przechowywanych i zbywanych materiałów wybuchowych.

3

Przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy podczas stosowania materiałów wybuchowych poza górnictwem, z uwzględnieniem specyfiki różnego rodzaju prac

 1. Regulacje prawne dotyczące BHP przy używaniu materiałów wybuchowych:
  - regulacje wynikające z ustawy - Kodeks pracy,
  - inne regulacje prawne związane z wyodrębnionymi obszarami działalności zawodowej.
2. Praktyka stosowania obowiązujących regulacji prawnych oraz typowe naruszenia przepisów i zasad BHP w firmach prowadzących prace przy użyciu materiałów wybuchowych poza górnictwem, między innymi dotyczące:
  - instruktażu stanowiskowego nowo przyjmowanych pracowników,
  - wymagań dotyczących instrukcji stanowiskowych BHP,
  - organizacji pracy.
3. Specyfika prowadzenia prac przy użyciu materiałów wybuchowych poza górnictwem.

4

Przeciwdziałanie zagrożeniom dla życia i zdrowia ludzi, mienia, środowiska naturalnego oraz bezpieczeństwa publicznego przy stosowaniu materiałów wybuchowych poza górnictwem

 1. Typowe zagrożenia związane ze stosowaniem materiałów wybuchowych, w tym związane z właściwościami stosowanych środków inicjujących.
2. Ocena ryzyka zawodowego przy prowadzeniu prac z użyciem materiałów wybuchowych poza górnictwem.
3. Prognozowanie zagrożeń dla obiektu i otoczenia związanych z prowadzeniem prac przy użyciu materiałów wybuchowych poza górnictwem.
4. Sposoby ograniczania lub eliminacji zagrożeń podczas prowadzenia prac przy użyciu materiałów wybuchowych poza górnictwem.
5. Specyfika BHP, zagrożeń i sposobów ich ograniczania w jednym ze wskazanych niżej obszarów działalności zawodowej szkolonych osób:
  - roboty wyburzeniowe w budownictwie,
  - strzelania w metalach (kruszenie złomu, obróbka wybuchowa metalu, prace w hutnictwie),
  - strzelania w budownictwie komunikacyjnym,
  - strzelania w rolnictwie, leśnictwie,
  - strzelania podwodne,
  - prowadzenie pokazów pirotechnicznych,
  - inne roboty strzałowe, w tym w warunkach szczególnych zagrożeń (obecność substancji zapalnych w mieszaninie z powietrzem).

5

Przeciwdziałanie zewnętrznym zagrożeniom, jakie mogą mieć miejsce podczas stosowania materiałów wybuchowych

 1. Regulacje prawne dotyczące ochrony osób i mienia w odniesieniu do przedsiębiorców stosujących materiały wybuchowe poza górnictwem.
2. Charakter zewnętrznych zagrożeń dla przedsiębiorców i osób stosujących materiały wybuchowe oraz omówienie typowych przykładów działań przestępczych w stosunku do nich:
  1) omówienie typowych przykładów wykorzystania materiałów wybuchowych w celach przestępczych i terrorystycznych;
  2) sposoby oddziaływania w sposób przestępczy na przedsiębiorców i osoby mające dostęp do materiałów wybuchowych;
  3) sposoby oddziaływania na służby nadzoru i ochrony obiektów i terenów, gdzie są prowadzone prace z użyciem materiałów wybuchowych;
  4) kradzieże surowców, półproduktów i gotowych materiałów wybuchowych.
3. Sposoby reagowania w sytuacjach zagrożeń i zasady współpracy z organami ścigania.

Uwaga. Łączny czas realizacji programu szkolenia określa się na 8-24 godzin.

 

ZAŁĄCZNIK NR 3

 

PROGRAMY SZKOLENIA DLA OSÓB BIORĄCYCH UDZIAŁ W GRUPIE TEMATYCZNEJ DOTYCZĄCEJ PROWADZENIA BADAŃ W DZIEDZINIE MATERIAŁÓW WYBUCHOWYCH PRZEZNACZONYCH DO UŻYTKU CYWILNEGO
 

Lp.

Blok problemowy

Temat szkolenia

1

2

3

1

Ogólna wiedza zawodowa dotycząca materiałów wybuchowych

 1. Podstawowe pojęcia dotyczące materiałów wybuchowych.
2. Formy przemian wybuchowych materiałów wybuchowych i substancji o właściwościach wybuchowych.
3. Podstawowe właściwości materiałów wybuchowych i ich znaczenie praktyczne.
4. Klasyfikacja materiałów wybuchowych dla celów transportowych, jej zasady i znaczenie praktyczne.
5. Typowe odmiany i formy użytkowe materiałów wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego.
6. Substancje o właściwościach wybuchowych.
7. Zastosowanie materiałów wybuchowych w warunkach zagrożeń naturalnych:
  - wysokiej lub niskiej temperatury,
  - podwyższonej wilgotności,
  - obecności gazów wybuchowych (np. metanu),
  - obecności pyłów palnych (pyłu węglowego).
8. Instytucje zajmujące się badaniami w dziedzinie materiałów wybuchowych i zakres prowadzonych prac.
9. Procedury oceny zgodności oraz wymagania w stosunku do wprowadzanych do obrotu materiałów wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego.

2

Przepisy regulujące zasady nabywania, posiadania, p rzechowywania, przemieszczania i transportu materiałów wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego

 1. Regulacje prawne dotyczące wydawania oraz cofania pozwoleń na nabywanie, przechowywanie i używanie materiałów wybuchowych.
2. Regulacje prawne dotyczące transportu i przemieszczania materiałów wybuchowych.
3. Regulacje prawne dotyczące przechowywania materiałów wybuchowych.
4. Ewidencjonowanie nabytych, zużytych, przechowywanych, przemieszczanych i zbytych materiałów wybuchowych.
5. Bezpieczna likwidacja pozostałości materiałów wybuchowych po badaniach. Niszczenie odpadów.

3

Przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania badań w dziedzinie materiałów wybuchowych

 1. Regulacje prawne dotyczące BHP przy badaniach materiałów wybuchowych:
  - regulacje wynikające z ustawy - Kodeks pracy wraz z aktami wykonawczymi,
  - regulacje wynikające z ustawy o materiałach wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego wraz z aktami wykonawczymi.
2. Praktyka stosowania obowiązujących regulacji prawnych oraz typowe naruszenia przepisów i zasad w warunkach zagrożenia wybuchem w instytucjach zajmujących się badaniami w dziedzinie materiałów wybuchowych, a szczególnie dotyczące:
  - instruktażu stanowiskowego nowo przyjmowanych pracowników,
  - wymagań dotyczących instrukcji stanowiskowych BHP w zakresie zagrożenia wybuchem,
  - organizacji pracy w związku z realizacją poszczególnych procedur badawczych.
3. Specyfika badań w dziedzinie materiałów wybuchowych w jednym ze wskazanych niżej obszarów działalności zawodowej szkolonych osób:
  - badania nad opracowaniem nowych materiałów wybuchowych,
  - badania związane z oceną zgodności materiałów wybuchowych, klasyfikacją dla celów transportowych itp.,
  - działalność laboratoriów kontroli jakości wytwarzanych materiałów wybuchowych,
  - badania aplikacyjne materiałów wybuchowych,
  - w innym obszarze, w miarę potrzeb grupy słuchaczy.

4

Przeciwdziałanie zagrożeniom dla życia i zdrowia ludzi, mienia, środowiska naturalnego oraz bezpieczeństwa publicznego przy prowadzeniu badań w dziedzinie materiałów wybuchowych

 1. Typowe zagrożenia związane z metodami badań materiałów wybuchowych.
2. Prognozowanie stopnia zagrożeń dla obiektu i otoczenia w laboratoriach badań materiałów wybuchowych.
3. Ocena ryzyka zawodowego przy prowadzeniu badań w dziedzinie materiałów wybuchowych.
4. Sposoby ograniczania lub eliminacji zagrożeń w laboratoriach materiałów wybuchowych.
5. Specyfika BHP, zagrożeń i sposobów ich ograniczania w jednym ze wskazanych niżej obszarów działalności zawodowej szkolonych osób:
  1) badania nad opracowaniem nowych materiałów wybuchowych;
  2) badania związane z oceną zgodności materiałów wybuchowych i klasyfikacją dla celów transportowych itp.;
  3) działalność laboratoriów kontroli jakości materiałów wybuchowych u producentów;
  4) badania aplikacyjne materiałów wybuchowych;
  5) w innym obszarze, w miarę potrzeb grupy słuchaczy.

5

Przeciwdziałanie zewnętrznym zagrożeniom, jakie mogą mieć miejsce podczas prowadzenia badań w dziedzinie materiałów wybuchowych

 1. Regulacje prawne dotyczące ochrony osób i mienia w odniesieniu do przedsiębiorców prowadzących badania materiałów wybuchowych.
2. Charakter zewnętrznych zagrożeń dla jednostek naukowych prowadzących badania w dziedzinie materiałów wybuchowych:
  1) omówienie typowych przykładów wykorzystania materiałów wybuchowych w celach przestępczych i terrorystycznych;
  2) sposoby oddziaływania w sposób przestępczy na osoby mające prawny dostęp do materiałów wybuchowych;
  3) sposoby oddziaływania na służby nadzoru i ochrony obiektów, w których są prowadzone badania materiałów wybuchowych;
  4) kradzieże surowców, półproduktów i gotowych wyrobów.
3. Sposoby reagowania w sytuacjach zagrożeń i zasady współpracy z organami ścigania.

Uwaga. Łączny czas realizacji programu szkolenia określa się na 8-24 godzin.

 

ZAŁĄCZNIK NR 3a

PROGRAMY SZKOLENIA DLA OSÓB BIORĄCYCH UDZIAŁ W GRUPIE TEMATYCZNEJ DOTYCZĄCEJ PROWADZENIA PRAC Z ZAKRESU OCZYSZCZANIA TERENÓW Z MATERIAŁÓW WYBUCHOWYCH, W TYM ICH NISZCZENIA PRZY UŻYCIU MATERIAŁÓW WYBUCHOWYCH PRZEZNACZONYCH DO UŻYTKU CYWILNEGO

 
Lp. Blok problemowy Temat szkolenia
1 2 3
1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 Ogólna wiedza zawodowa dotycząca materiałów wybuchowych

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 1. Podstawowe pojęcia dotyczące materiałów wybuchowych.
2. Formy przemian wybuchowych materiałów wybuchowych i substancji o właściwościach wybuchowych.
3. Podstawowe właściwości materiałów wybuchowych mające wpływ na bezpieczeństwo i ich znaczenie praktyczne.
4. Klasyfikacja materiałów wybuchowych dla celów transportowych, jej zasady i znaczenie praktyczne.
5. Budowa i zasada działania podstawowych środków bojowych stanowiących przedmiot oczyszczania terenów.
6. Sposoby i środki inicjowania materiałów wybuchowych.
7. Zasady doboru sprzętu strzałowego.
8. Obszary zastosowań materiałów wybuchowych i substancji o właściwościach wybuchowych.
9. Procedury oceny zgodności oraz wymagania w stosunku do wprowadzanych do obrotu materiałów wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego.
2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 Zasady organizacji prowadzenia prac z zakresu oczyszczania terenów z materiałów wybuchowych

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 1. Sposoby przeszukiwania terenu w celu wykrycia materiałów wybuchowych:

- dobór sprzętu i jego parametrów do wykonywanych prac,

- budowa, zasady działania i dane techniczne podstawowych wykrywaczy metali,

- dokumentacja prowadzenia prac oczyszczania terenów i nadzoru saperskiego na etapie planistycznym, wykonawczym i sprawozdawczym.
2. Niszczenie materiałów wybuchowych przy użyciu materiałów wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego:

- sposoby wybuchowego niszczenia materiałów wybuchowych,

- planowanie i organizacja prac,

- wybór miejsca niszczenia,

- strefy zagrożenia podczas wybuchowego niszczenia materiałów wybuchowych,

- zabezpieczanie stref zagrożenia.
3

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 		 Przepisy regulujące zasady nabywania, przechowywania, używania, przemieszczania i transportu materiałów wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego oraz znalezionych materiałów wybuchowych podczas prowadzenia prac z zakresu oczyszczania terenów

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 1. Regulacje prawne dotyczące wydawania i cofania pozwoleń na nabywanie, przechowywanie i używanie materiałów wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego.
2. Regulacje prawne dotyczące używania materiałów wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego.
3. Regulacje prawne dotyczące transportu i przemieszczania materiałów wybuchowych:

- przemieszczanie materiałów wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego,

- transport materiałów wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego,

- przewóz ratunkowy materiałów wybuchowych wg ADR,

- konstrukcja pojazdów,

- wyposażenie pojazdów,

- osłony zabezpieczające.
4. Regulacje prawne dotyczące przechowywania materiałów wybuchowych.
5. Przechowywanie materiałów wybuchowych w magazynach bazowych i tymczasowych - zagrożenia, wymagania i konstrukcja magazynów.
6. Ewidencjonowanie nabytych, zużytych, przechowywanych i zbywanych materiałów wybuchowych.
7. Ewidencjonowanie wykrytych i zniszczonych materiałów wybuchowych.
4

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 Przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy podczas stosowania materiałów wybuchowych z uwzględnieniem niszczenia materiałów wybuchowych znalezionych podczas prowadzenia prac z zakresu oczyszczania terenów

 

 

 

 

 

 

 

 

 		 1. Regulacje prawne dotyczące BHP przy używaniu materiałów wybuchowych:

- regulacje wynikające z ustawy - Kodeks pracy,

- inne regulacje prawne związane z wyodrębnionymi obszarami działalności zawodowej.
2. Praktyka stosowania obowiązujących regulacji prawnych oraz typowe naruszenia przepisów i zasad BHP w firmach prowadzących prace przy użyciu materiałów wybuchowych poza górnictwem, między innymi dotyczące:

- instruktażu stanowiskowego nowo przyjmowanych pracowników,

- wymagań dotyczących instrukcji stanowiskowych,

- BHP,

- organizacji pracy.
3. Specyfika prowadzenia prac związanych z oczyszczaniem terenów z materiałów wybuchowych, w tym ich niszczenia przy użyciu materiałów wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego.
5

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 		 Przeciwdziałanie zagrożeniom dla życia i zdrowia ludzi, mienia, środowiska naturalnego oraz bezpieczeństwa publicznego przy używaniu materiałów wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego do niszczenia materiałów wybuchowych znalezionych podczas prowadzenia prac z zakresu oczyszczania terenów

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 		 1. Typowe zagrożenia związane z używaniem materiałów wybuchowych, w tym związane z właściwościami stosowanych środków inicjujących.
2. Ocena ryzyka zawodowego przy prowadzeniu prac z użyciem materiałów wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego do oczyszczania terenów.
3. Prognozowanie zagrożeń dla obiektów i otoczenia związanych z prowadzeniem prac z zakresu oczyszczania terenów przy użyciu materiałów wybuchowych.
4. Sposoby ograniczania lub eliminacji zagrożeń podczas prowadzenia prac z zakresu oczyszczania terenów przy użyciu materiałów wybuchowych.
5. Specyfika BHP, zagrożeń i sposobów ich ograniczania podczas prowadzenia prac związanych z oczyszczaniem terenów.
6. Rodzaje materiałów wybuchowych mogących wystąpić na terenie Polski:

- środki bojowe porzucone,

- niewybuchy i niewypały.
7. Rodzaje, konstrukcja oraz zasady działania środków bojowych.
8. Przyczyny występowania niewybuchów i niewypałów:

- wadliwe działanie elementów pobudzających,

- upadek pocisku w sposób niepowodujący jego zadziałania,

- wady fabryczne i konstrukcyjne.
9. Zagrożenia mogące wystąpić podczas prowadzenia prac związanych z operowaniem środkami bojowymi, niewybuchami i niewypałami:

- niekontrolowany wybuch spowodowany zadziałaniem elementów pobudzających,

- rozsypanie materiałów wybuchowych ze skorodowanych skorup,

- toksyczne działanie materiałów wybuchowych ulegających rozkładowi chemicznemu.
6

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 Przeciwdziałanie zewnętrznym zagrożeniom, jakie mogą mieć miejsce podczas prowadzenia prac związanych z oczyszczaniem terenów z materiałów wybuchowych, w tym ich niszczenia z użyciem materiałów wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 		 1. Regulacje prawne dotyczące ochrony osób i mienia w odniesieniu do przedsiębiorców stosujących materiały wybuchowe poza górnictwem.
2. Charakter zewnętrznych zagrożeń dla przedsiębiorców i osób stosujących materiały wybuchowe oraz omówienie typowych przykładów działań przestępczych w stosunku do nich:

1) omówienie typowych przykładów wykorzystania materiałów wybuchowych w celach przestępczych i terrorystycznych;

2) sposoby oddziaływania w sposób przestępczy na przedsiębiorców i osoby mające dostęp do materiałów wybuchowych;

3) sposoby oddziaływania na służby nadzoru i ochrony obiektów i terenów, gdzie prowadzone są prace z użyciem materiałów wybuchowych;

4) kradzieże surowców, półproduktów i gotowych materiałów wybuchowych;

5) wykorzystanie materiałów wybuchowych odzyskanych ze znalezionych środków bojowych, niewypałów oraz niewybuchów podczas prowadzenia prac związanych z oczyszczaniem terenów.
3. Sposoby reagowania w sytuacjach zagrożeń i zasady współpracy z organami ścigania.
 
Uwaga. Łączny czas realizacji programu szkolenia określa się na 16-24 godzin.

 

 

ZAŁĄCZNIK NR 4 (dostępny na płycie CD)