SŁUŻBY OCHRONY PAŃSTWA

Kierownik jednostki organizacyjnej po otrzymaniu pisemnego wniosku od służby ochrony państwa ma obowiązek przekazać jej informacje i udostępnić niezbędne dokumenty w celu potwierdzenia danych osoby sprawdzanej.

Wniosek ten powinien zawierać:

punktor określenie służby ochrony państwa prowadzącej postępowanie sprawdzające i występującej z wnioskiem.
punktor datę i miejsce sporządzenia wniosku,
punktor podstawę prawną,
punktor niezbędne dane identyfikacyjne osoby, której wniosek dotyczy, w tym: imię nazwisko lub nazwisko rodowe, imię ojca, datę i miejsce urodzenia,
punktor w zależności od potrzeb, dane dotyczące: miejsca zamieszkania, numeru i serii dowodu osobistego lub innego dokumentu, na podstawie którego można ustalić tożsamość, obywatelstwa, numerów PESEL i NIP,
punktor określenie informacji lub dokumentów potwierdzających dane o osobie sprawdzanej,
punktor imienną pieczęć i podpis właściwego funkcjonariusza lub żołnierza służby ochrony państwa kierującej wniosek.

Przekazanie przez kierownika jednostki organizacyjnej informacji oraz udostępnienie dokumentów potwierdzających dane osoby sprawdzanej polega na:

punktor przesłaniu (nie później niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku) odpisu, wypisu, wyciągu lub kopii niezbędnych dokumentów albo informacji określonych we wniosku, 
punktor udostępnieniu do wglądu w siedzibie jednostki organizacyjnej niezbędnych dokumentów upoważnionemu funkcjonariuszowi lub żołnierzowi służby ochrony państwa, przy uwzględnieniu możliwości wykorzystania systemów i sieci teleinformatycznych służących do wytwarzania, przechowywania, przetwarzania i przekazywania informacji niejawnych.

Funkcjonariusze lub żołnierze służby ochrony przed przystąpieniem do postępowania sprawdzającego w siedzibie jednostki organizacyjnej mają obowiązek:

punktor przekazania kierownikowi jednostki organizacyjnej imiennego upoważnienia wydanego przez szefa służby ochrony państwa,
punktor okazania legitymacji służbowej.

Służby ochrony państwa są właściwe do:

punktor kontroli ochrony informacji niejawnych oraz kontroli przestrzegania przepisów wydanych w tym zakresie,
punktor realizacji zadań w zakresie przestrzegania bezpieczeństwa systemów i sieci teleinformatycznych,
punktor prowadzenia postępowania sprawdzającego według zasad określonych w ustawie o ochronie informacji niejawnych,
punktor ochrony informacji niejawnych wymienianych przez Rzeczpospolitą Polską z innymi państwami i organizacjami międzynarodowymi, 
punktor szkolenia i doradztwa w zakresie ochrony informacji niejawnych,
punktor wykonywania innych zadań, w zakresie ochrony informacji niejawnych, określonych odrębnymi przepisami.

W zakresie niezbędnym do kontroli stanu zabezpieczenia informacji niejawnych stanowiących tajemnicę państwową funkcjonariusze lub żołnierze służb ochrony państwa mają prawo do:

punktor swobodnego wstępu do obiektów i pomieszczeń jednostki kontrolowanej, gdzie informacje takie są wytwarzane, przetwarzane, przechowywane lub przekazywane,
punktor wglądu do dokumentów związanych z organizacją ochrony tych informacji w kontrolowanej jednostce organizacyjnej,
punktor żądania udostępnienia do kontroli sieci lub systemów teleinformatycznych służących do wytwarzania, przechowywania, przetwarzania lub przekazywania tych informacji,
punktor przeprowadzania oględzin obiektów, składników majątkowych i sprawdzania przebiegu określonych czynności dotyczących ochrony tych informacji,
punktor żądania od kierowników i pracowników kontrolowanych jednostek organizacyjnych udzielania ustnych i pisemnych wyjaśnień oraz posiadanych przez nich informacji dotyczących działalności wywiadowczej albo terrorystycznej skierowanej przeciwko Rzeczpospolitej Polskiej, jej Siłom Zbrojnym, przedsiębiorcom, jednostkom naukowym lub badawczo-rozwojowym, w odniesieniu do prowadzonej produkcji albo usług stanowiących tajemnicę państwową, ze względu na bezpieczeństwo lub obronność państwa, a także na potrzeby Sił Zbrojnych,
punktor zasięgania w związku z przeprowadzaną kontrolą informacji w jednostkach niekontrolowanych, jeżeli ich działalność pozostaje w związku z wytwarzaniem, przechowywaniem, przetwarzaniem, przekazywaniem lub ochroną informacji niejawnych stanowiących tajemnicę państwową, oraz żądania wyjaśnień od kierowników i pracowników tych jednostek,
punktor korzystania z pomocy biegłych i specjalistów, jeżeli stwierdzenie okoliczności ujawnionych w czasie przeprowadzania kontroli wymaga wiadomości specjalnych,
punktor uczestnictwa w posiedzeniach kierownictwa, organów zarządzających lub nadzorczych, a także organów opiniodawczo-doradczych w sprawach dotyczących problematyki ochrony tych informacji w kontrolowanej jednostce organizacyjnej.

Służby współdziałające

Służba ochrony państwa zwraca się do służb współdziałających z pisemnym wnioskiem o udzielenie niezbędnej pomocy w zakresie przeprowadzenia postępowania sprawdzającego.

Wniosek ten powinien zawierać:

punktor określenie służby ochrony państwa prowadzącej postępowanie sprawdzające i występującej z wnioskiem.
punktor datę i miejsce sporządzenia wniosku,
punktor podstawę prawną,
punktor niezbędne dane identyfikacyjne osoby, której wniosek dotyczy, w tym: imię nazwisko lub nazwisko rodowe, imię ojca, datę i miejsce urodzenia; w zależności od potrzeb, dane dotyczące: miejsca zamieszkania, numeru i serii dowodu osobistego lub innego dokumentu, na podstawie którego można ustalić tożsamość, obywatelstwa, numerów PESEL i NIP,
punktor określenie rodzaju i zakresu pomocy,
punktor imienną pieczęć i podpis właściwego funkcjonariusza lub żołnierza służby ochrony państwa kierującej wniosek.

Służba współdziałająca jest obowiązana w terminie 21 dni od dnia otrzymania pisemnego wniosku, przeprowadzić czynności, których wniosek dotyczy, i udzielić pisemnej odpowiedzi służbie ochrony państwa.

W przypadku niemożności dotrzymania 21-dniowego terminu służba współdziałająca informuje o tym niezwłocznie służbę ochrony państwa, określając termin, w którym czynności objęte wnioskiem mogą być przeprowadzone.

Szef służby ochrony państwa może zwrócić się do służby współdziałającej z wnioskiem o pomoc związaną z przeprowadzeniem:

punktor wywiadu w miejscu zamieszkania osoby sprawdzanej, w celu potwierdzenia danych zawartych w ankiecie,
punktor rozmów z osobami wskazanymi przez sprawdzaną osobę w ankiecie, które ją znają przynajmniej od dwóch lat, w celu potwierdzenia tożsamości osoby sprawdzanej.

Służba współdziałająca niezwłocznie potwierdza przyjęcie wniosku oraz informuje o możliwości, proponowanym terminie i zakresie udzielenia pomocy służbie ochrony państwa.

Kontrola ochrony informacji stanowiących tajemnicę państwową

Kontrola obejmuje badanie:

punktor stanu zabezpieczenia informacji niejawnych,
punktor przestrzegania zasad ochrony informacji niejawnych,
punktor stanu zabezpieczenia sieci lub systemów teleinformatycznych służących do wytwarzania, przechowywania, przetwarzania lub przekazywania informacji niejawnych.

Szef właściwej służby ochrony państwa w postępowaniu kontrolnym w szczególności:

punktor opracowuje ogólne założenia prowadzenia kontroli i sprawuje ogólny nadzór nad ich realizacją,
punktor reprezentuje służbę ochrony państwa wobec innych organów, instytucji i podmiotów w sprawach objętych działaniami kontrolnymi,
punktor wykonuje czynności związane z rozpatrywaniem zastrzeżeń,
punktor kieruje opracowaniem informacji o wynikach kontroli,
punktor podejmuje działania zmierzające do wykorzystania uwag i wniosków przez adresatów wystąpień pokontrolnych.

Kontroler wykonujący czynności kontrolne:

punktor przeprowadza kontrolę w jednostce kontrolowanej zgodnie z zasadami i trybem określonym w rozporządzeniu, programem kontroli i zaleceniami nadzorującego kontrolę,
punktor dokonuje w sposób wnikliwy i obiektywny ustaleń kontroli oraz rzetelnie je dokumentuje,
punktor sporządza dokumenty określone w przepisach rozporządzenia,
punktor bierze udział w postępowaniu w sprawie rozpatrywania zastrzeżeń,
punktor wykonuje inne zadania w zakresie postępowania kontrolnego, zlecone przez szefa właściwej służby ochrony państwa.

Tryb przygotowania kontroli

Służba ochrony państwa prowadzi kontrole na podstawie rocznego planu kontroli, zatwierdzonego przez szefa właściwej służby ochrony państwa.

Szef właściwej służby ochrony państwa może zarządzić kontrolę nie ujętą w planie, jeżeli uzyska informacje wskazujące na występowanie istotnych zagrożeń dla systemu zabezpieczenia informacji niejawnych stanowiących tajemnicę państwową.

Kontrolę przeprowadza się na podstawie opracowanego programu tej kontroli, uwzględniając przy jej opracowaniu:

punktor wyniki wcześniejszych kontroli,
punktor wyniki analiz określonych problemów z zakresu ochrony informacji niejawnych,
punktor informacje pochodzące od organów państwowych i samorządowych, jednostek organizacyjnych i podmiotów, o których mowa w art. 1 ust. 2 ustawy,

W programie kontroli zamieszcza się w szczególności:

punktor oznaczenie i temat kontroli,
punktor określenie kierunku badań kontrolnych i problemów wymagających oceny,
punktor szczegółowe określenie przedmiotowego i podmiotowego zakresu kontroli,
punktor wskazówki metodyczne określające sposób i technik przeprowadzania kontroli,
punktor ewentualne wskazanie potrzeby zasięgnięcia opinii biegłego lub specjalisty,
punktor szczegółowe założenia organizacyjne kontroli, w tym wskazanie kontrolera mającego ją przeprowadzić.

Program kontroli zatwierdza szef właściwej służby ochrony państwa.

Kontrolę przeprowadza kontroler na podstawie upoważnienia. Upoważnienie to sporządza się w dwóch egzemplarzach. Jeden egzemplarz upoważnienia załącza się do akt kontroli, a drugi - do protokołu kontroli, który pozostaje w jednostce kontrolowanej. Druki upoważnień podlegają ścisłemu ewidencjonowaniu.

 Tryb dokumentowania czynności kontrolnych

Kontroler dokumentuje przebieg i wyniki czynności kontrolnych, zakładając i prowadząc w tym celu akta kontroli. W aktach kontroli znajdują się materiały dowodowe oraz inne dokumenty wymienione w rozporządzeniu, które oznacza się klauzulą tajności. Akta kontroli prowadzi się zgodnie z tokiem dokonywanych czynności, włączając do nich materiały dowodowe i numerując kolejno strony akt. Akta powinny być zszyte i umieszczone w teczce zgodnie z rzeczowym podziałem akt. Całość klasyfikuje się według dokumentu o najwyższej klauzuli tajności.

Na początku każdego tomu akt zamieszcza się wykaz dokumentacji zawartej w danym tomie, wymieniając nazwy dokumentów i wskazując odpowiednie strony akt. Akta kontroli przechowuje służba ochrony państwa. Pobranie z jednostki kontrolowanej (jak też zwrot) przez kontrolera dokumentów, stanowiących materiał dowodowy, z jednostki kontrolowanej następuje na podstawie pokwitowania.

Jeżeli osoba uczestnicząca w pobraniu rzeczy stanowiących materiał dowodowy odmawia podpisania protokołu lub nie może go podpisać, kontroler zamieszcza w protokole odpowiednią wzmiankę i opisuje, podane przez osobę uczestniczącą w pobraniu rzeczy, przyczyny odmowy lub niemożności podpisania.

Zwrot rzeczy stanowiących materiał dowodowy następuje za pokwitowaniem.

Załączniki do protokołu oględzin utrwalone za pomocą aparatury i środków technicznych służących do utrwalania obrazu lub dźwięku, zabezpiecza się w sposób uniemożliwiający ich zamianę na inne.

Kontroler sporządza protokół przyjęcia wyjaśnień lub oświadczeń. Wyjaśnienie lub oświadczenie może być również złożone na piśmie. Warunkiem ich przyjęcia jest: wskazanie osoby składającej wyjaśnienie lub oświadczenie, wskazanie stanowiska służbowego oraz złożenie przez nią podpisu.

W razie zasięgania przez kontrolera informacji lub uzyskiwania wyjaśnień w jednostkach niekontrolowanych, jeżeli ich działalność pozostaje w związku z przetwarzaniem informacji niejawnych stanowiących tajemnicę państwową, informacje lub wyjaśnienia powinny być utrwalone na piśmie i podpisane przez osobę, która je złożyła.

Sporządzone przez kontrolera dokumenty, utrwalające przebieg czynności dokonanych przy udziale biegłego lub specjalisty w danej dziedzinie wiedzy lub praktyki, podpisują kontroler oraz, uprzedzeni przez kontrolera o odpowiedzialności karnej za zeznanie nieprawdy lub zatajenie prawdy, biegły lub specjalista.

Kontroler wydaje postanowienie o powołaniu biegłego lub specjalisty.

Tryb sporządzania protokołu kontroli

Dokonane w toku kontroli ustalenia kontroler opisuje w protokole kontroli.

Oprócz opisu stanu faktycznego stwierdzonego w toku kontroli, w tym ustalonych nieprawidłowości, z uwzględnieniem przyczyn powstania, zakresu i skutków tych nieprawidłowości oraz osób za nie odpowiedzialnych, protokół kontroli powinien zawierać:

punktor oznaczenie jednostki kontrolowanej, jej adres, imię i nazwisko kierownika oraz oznaczenie i adres jednostki nadrzędnej nad jednostką kontrolowaną, z uwzględnieniem zmian w okresie objętym kontrolą,
punktor stopień, imię i nazwisko kontrolera, nazwę służby ochrony państwa delegującej kontrolera oraz numer i datę upoważnienia do kontroli,
punktor datę rozpoczęcia i zakończenia czynności kontrolnych, z wymienieniem dni przerw w kontroli,
punktor określenie zakresu i przedmiotu kontroli oraz okresu objętego kontrolą,
punktor wzmiankę o prawie, sposobie i terminie zgłoszenia zastrzeżeń co do ustaleń zawartych w protokole oraz o prawie odmowy podpisania protokołu, a także o prawie złożenia wyjaśnień, o których mowa w art. 59 ust. 1 ustawy o NIK,
punktor wzmiankę o zgłoszeniu zastrzeżeń oraz o stanowisku zajętym wobec nich przez kontrolera,
punktor omówienie dokonanych w protokole poprawek, skreśleń i uzupełnień,
punktor wzmiankę o doręczeniu egzemplarza protokołu kierownikowi jednostki kontrolowanej,
punktor adnotację o dokonaniu wpisu do księgi ewidencji kontroli, jeżeli taka księga jest prowadzona przez jednostkę kontrolowaną,
punktor oznaczenie miejsca i daty podpisania protokołu,
punktor parafy kontrolera i kierownika jednostki kontrolowanej na każdej stronie protokołu,
punktor w razie odmowy podpisania protokołu - wzmiankę o tym fakcie i przyczynach odmowy.

Protokół kontroli sporządza się w dwóch egzemplarzach. Jeden egzemplarz protokołu otrzymuje kierownik jednostki kontrolowanej, drugi załącza się do akt kontroli.

Wystąpienia pokontrolne i informacje o wynikach przeprowadzonych kontroli

Wystąpienia pokontrolne zatwierdza i podpisuje szef właściwej służby ochrony państwa. Wystąpienia pokontrolne załącza się do akt kontroli.

Szef właściwej służby ochrony państwa może określić w wystąpieniu pokontrolnym termin kontroli sprawdzającej wykonanie zaleceń pokontrolnych.

Informacje o wynikach przeprowadzonych kontroli opracowuje się w przypadku kontroli uwzględnionych w planach kontroli. Szef właściwej służby ochrony państwa może zarządzić opracowanie informacji o wynikach kontroli. Informacje te szef właściwej służby ochrony państwa przekazuje Przewodniczącemu Komitetu Ochrony Informacji Niejawnych.

Informacja o wynikach przeprowadzonych kontroli zawiera w szczególności:

punktor określenie jednostki kontrolowanej, celu kontroli, jej zakresu, czasu przeprowadzenia i okresu objętego kontrolą,
punktor istotne ustalenia kontroli ukazujące skalę stwierdzonych zjawisk, przyczyny ich powstania, skutki, jakie wywołują lub mogą wywołać, w odniesieniu do stanu zabezpieczenia informacji niejawnych,
punktor ogólną ocenę oraz wynikające z niej uwagi i wnioski, zwłaszcza co do stosowania lub dokonania zmian obowiązującego prawa bądź podjęcia określonych działań organizacyjnych.